Tədqiqatda rəqəmsallaşmanın və süni intellektin (Sİ) təşkilatların insan kapitalına təsiri araşdırılır və onun inkişafının səmərəliliyinin qiymətləndirilməsi üçün yanaşma təklif olunur. Yerli və beynəlxalq tədqiqatların tənqidi təhlili əsasında insan kapitalı bilik, bacarıq, təcrübə, motivasiya və sağlamlıq baxımından nəzərdən keçirilir, onun səmərəliliyi isə məhsuldarlıq, innovasiya, işçilərin məmnunluğu və təşkilati adaptasiya qabiliyyəti göstəriciləri əsasında qiymətləndirilir. Tədqiqatda rəqəmsallaşma və süni intellekt işçilərin kompetensiyalarını, əmək bazarının tələblərini, əməyin təşkilini və insan kapitalının idarə edilməsini dəyişdirən əsas amillər kimi müəyyən edilir. Avtomatlaşdırmaya, rəqəmsal bacarıqlara, çevik məşğulluğa, kadr hazırlığına və texnologiya tutumlu mühitdə işçilərin dəyişən roluna xüsusi diqqət yetirilir. Çəkili göstəriciləri özündə birləşdirən və təşkilatlara qiymətləndirmə meyarlarını sahə xüsusiyyətlərinə, təşkilatın ölçüsünə və strateji məqsədlərinə uyğunlaşdırmağa imkan verən kompleks qiymətləndirmə yanaşması təklif olunur. Tədqiqatda, həmçinin risk amillərinin təsiri nəzərə alınmaqla insan kapitalının səmərəliliyinin və onun zaman üzrə inkişafının qiymətləndirilməsi üçün düsturlar təklif edilir. Əldə edilən nəticələr davam edən rəqəmsal transformasiya şəraitində işçilərin kompetensiyalarına və təşkilati adaptasiya qabiliyyətinə davamlı investisiya qoyuluşunun əhəmiyyətini vurğulayır.

Açar sözlər: insan kapitalı, rəqəmsallaşma, süni intellekt, səmərəlilik, səriştələr, əmək bazarı

ƏDƏBİYYAT

Alqasa, K.M.A., & Noor, Y. (2022). The impact of flexible work arrangements (FWA) on employees performance in the Saudi education sector. International Journal of Operations and Quantitative Management, 28(1), 174–192. https://doi.org/10.46970/2022.28.1.10

Austin-Egole, I.S., Iheriohanma, E.B.J., & Iheanacho, J.I. (2022). Flexible working arrangements (FWAs) and organizational performance: An empirical comparative analysis of production companies. International Journal of Applied Research in Social Sciences, 4(4), 131–146. https://doi.org/10.51594/ijarss.v4i4.341

Becker, G.S. (1964). Human capital: A theoretical and empirical analysis, with special reference to education. University of Chicago Press.

Bondarenko, G.I. (2006). Human capital: Interaction of social institutions, government and business in the context of transforming Russian society. Nauka.

Brzaković, S., Brzaković, A., & Đurđević, S. (2023). The influence of the factors for creating the value and competitive advantages of the organization on human capital in organizations. Journal of Process Management and New Technologies, 11(1–2), 97–110.

Center for Military and Political Research. (n.d.). Definitions, types, kinds and structure of human capital. http://www.pravo.mgimo.ru/?q=node/58659

Davenport, T.H. (2018). The AI advantage: How to put the artificial intelligence revolution to work. MIT Press. https://aitskadapa.ac.in/e-books/CSE/AI/The%20AI%20Advantage_%20How%20to%20Put%20the%20Artificial%20Intelligence%20Revolution%20to%20Work%20(%20PDFDrive%20).pdf

Drozdov, O.A. (2013). Human capital: Are there limits to expanding the interpretation? Problems of Modern Economics, (1[45]). https://cyberleninka.ru/article/n/chelovecheskiy-kapital-est-li-predely-rasshireniya-traktovki

Gromova, N.V. (2014). The role of human capital in ensuring the competitiveness of modern companies. Modern Competition, (6[48]). https://cyberleninka.ru/article/n/rol-chelovecheskogo-kapitalav-obespechenii-konkurentosposobnosti-sovremennyh-kompaniy

Heckman, J. J. (2011). Policies to foster human capital. Educational Studies, (3). https://cyberleninka.ru/article/n/politika-stimulirovaniya-chelovecheskogo-kapitala

Ibadullayeva, S., & Guliyeva, A. (2025). Biomorphological and bioecological characteristics of the Lamiaceae family distributed in the southern region of Azerbaijan. Acta Botanica Caucasica, 4(1), 14–26. https://doi.org/10.30546/abc.2025.4.1.607

Jafarov, S. (2024). Education Policy of 3rd Generation Universities. Revista De Gestão Social E Ambiental, 18(6), e05690. https://doi.org/10.24857/rgsa.v18n6-007

Jafarov, S. (2024). Internationalisation and cultural aspects of online learning, training, and research. Pakistan Journal of Life and Social Sciences, 22(2), 6437–6452. https://doi.org/10.57239/PJLSS-2024-22.2.00486

Jafarov, S., Babashova, S., Dadashov, T., & Garibov, S. (2024). The influence of intonation on the interpretation of parenthetical clauses. Pakistan Journal of Life and Social Sciences, 22(2). https://doi.org/10.57239/pjlss-2024-22.2.00810

Jafarov, S., & Nadirsoy, F. (2024). The essential role of STEM in shaping future workforce leaders. Pakistan Journal of Life and Social Sciences, 22(1), 6272–6281. https://doi.org/10.57239/PJLSS-2024-22.1.00463

Kapelyushnikov, R.I., & Lukyanova, A. L. (2010). Transformation of human capital in Russian society (based on the “Russian monitoring of the economic situation and health of the population”). Liberal Mission Foundation.

Kondrashov, V.M., Mosiychuk, A.V., & Shelomentseva, M.V. (2017). Human capital and the digital economy: The regional aspect. Regional Problems of Transforming the Economy, (12[86]). https://cyberleninka.ru/article/n/chelovecheskiy-kapital-i-tsifrovaya-ekonomika-regionalnyy-aspekt

Malakhov, V.V., & Smyslyaeva, L. G. (2022). Big data technologies as a means of improving the effectiveness of training sessions in SVE. Pedagogical Review, (4[44]), 72–80. https://doi.org/10.23951/2307-6127-2022-4-72-80

Mineeva, N.N., & Neganova, V.P. (2009). Characteristics of types of human capital. Journal of the Ural State University of Economics, (4[26]).

Musostova, D., Dzobelova, V., & Spitsov, D. (2023). Development of socio-ecological systems: Climate, ecology and general trends. BIO Web of Conferences, 63, Article 08006. https://doi.org/10.1051/bioconf/20236308006

Orishede, F., & Ndudi, E.F. (2020). Flexible work arrangement and employee performance: A review. Journal of Resources & Economic Development, 3(1), 86–103. https://doi.org/10.37284/eajbe.5.1.557

Podverbnyh, O.E., Dyatlov, D.V., Samokhvalova, S.M., & Yarovaya, A.A. (2024). Solutions for optimizing employee competency in a knowledge-intensive company. Journal of Economics, Entrepreneurship and Law, 14(12), 7997–8020. https://doi.org/10.18334/epp.14.12.122170

Salutova, L. A. (n.d.). Concept, types and theories of human capital. Zaochnik. https://zaochnik-com.com/spravochnik/ekonomika/regionalnaja-ekonomika-teorija-modeli-i-metody/chelovecheskij-kapital

Schultz, T. W. (1961). Investment in human capital. The American Economic Review, 51(1), 1–17. http://www.jstor.org/stable/1818907