Regionların ekoloji problemlər, enerji təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlar və iqtisadi transformasiya təzyiqləri ilə getdikcə daha çox üzləşdiyi şəraitdə yaşıl enerjiyə keçidin dayanıqlı və davamlı regional inkişafa necə töhfə verdiyinin öyrənilməsi mühüm tədqiqat istiqamətinə çevrilmişdir. Tədqiqatın məqsədi yaşıl investisiyaların vasitəçi rolunu və yaşıl innovasiya potensialına təsirini təhlil etməklə yaşıl enerjiyə keçidin regional iqtisadi dayanıqlığa təsirini araşdırmaqdır. Azərbaycanda enerji sektorlarını, sənaye təşkilatlarını, dövlət müəssisələrini, universitetləri və dayanıqlı inkişafla əlaqəli təşkilatları təmsil edən 364 mütəxəssisdən toplanmış sorğu məlumatları əsasında irəli sürülən əlaqələrin qiymətləndirilməsi üçün struktur tənliklərin modelləşdirilməsi (Structural Equation Modeling – SEM) metodundan istifadə edilmişdir. Nəticələr göstərir ki, yaşıl enerjiyə keçid həm regional iqtisadi dayanıqlığa, həm də yaşıl innovasiya potensialına statistik baxımdan əhəmiyyətli müsbət təsir göstərir. Əldə edilən nəticələr, həmçinin yaşıl investisiyaların yaşıl enerjiyə keçidlə regional iqtisadi dayanıqlıq arasındakı əlaqədə qismən vasitəçi rol oynadığını təsdiqləyir. Bu isə bərpa olunan enerji təşəbbüslərinin dayanıqlı regional inkişaf nəticələrinə çevrilməsində maliyyə mexanizmlərinin mühüm əhəmiyyət daşıdığını göstərir. Tədqiqat uğurlu yaşıl transformasiyanın yalnız bərpa olunan enerji mənbələrinin tətbiqindən deyil, həm də investisiya imkanlarından və innovasiyaların inkişafından asılı olduğunu nümayiş etdirməklə dayanıqlılığa keçid üzrə elmi ədəbiyyata töhfə verir. Əldə edilən nəticələr göstərir ki, siyasətçilər və regional maraqlı tərəflər uzunmüddətli regional uyğunlaşma qabiliyyətini və dayanıqlı iqtisadi inkişafı gücləndirmək üçün yaşıl enerji strategiyalarını investisiya mexanizmləri ilə inteqrasiya etməlidirlər.

Açar sözlər: bərpa olunan enerji mənbələrinin tətbiqi, davamlı inkişaf, aşağı karbonlu transformasiya, yaşıl investisiyalar, ekoloji innovasiyalar

ƏDƏBİYYAT

Ahmadova, Kh.N., Jabarov, S.H., Aliyev, Y.I., Aliyeva, Sh.N., Trukhanov, A.V., Trukhanov, S.V., & Mirzayev, M.N. (2025). Design, production and investigation of structural singularities of layered metal-oxide nanostructures. International Journal of Nanoscience, 24, Article 2450015. https://doi.org/10.1142/S0219581X24500157

Babayev, E.S. (2007). Space weather impacts on technological and ecological systems and human health: Some results of Azerbaijani and collaborative studies. In Proceedings of the 3rd International Conference on Recent Advances in Space Technologies (RAST 2007). https://doi.org/10.1109/RAST.2007.4284095

Cai, W., & Li, G. (2018). The drivers of eco-innovation and its impact on performance: Evidence from China. Journal of Cleaner Production, 176, 110–118. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2017.12.109

Chen, M., Chen, R., Zheng, S., & Li, B. (2023). Green investment, technological progress, and green industrial development: Implications for sustainable development. Sustainability, 15(4), Article 3808. https://doi.org/10.3390/su15043808

Chen, Y.S. (2008). The driver of green innovation and green image: Green core competence. Journal of Business Ethics, 81, 531–543. https://doi.org/10.1007/s10551-007-9522-1

Dincer, I. (2000). Renewable energy and sustainable development: A crucial review. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 4(2), 157–175. https://doi.org/10.1016/S1364-0321(99)00011-8

Feng, Y., & Li, J. (2025). Driving corporate green investment: Investigating the role of common ownership along the supply chain in environmental sustainability. Sustainability, 17(17), Article 7886. https://doi.org/10.3390/su17177886

Geels, F.W., Sovacool, B.K., Schwanen, T., & Sorrell, S. (2017). Sociotechnical transitions for deep decarbonization: Accelerating innovation is as important as climate policy. Science, 357(6357), 1242–1244. https://doi.org/10.1126/science.aao3760

Guliyeva, S., Gadimli, N., Azizov, Y., Hajiyev, Z., & Bayramov, S. (2021). Fiscal policy effectiveness and risks in the development of Azerbaijan’s economy during economic shock. Journal of Eastern European and Central Asian Research, 8(2), 171–183. https://doi.org/10.15549/jeecar.v8i2.710

Hasanov, R.I., & Safarli, A.J. (2023). New structural design for green supply chain management: The case of the aluminum industry. New Design Ideas, 7(2), 343–355.

Huang, J.W., & Li, Y.H. (2017). Green innovation and performance: The view of organizational capability and social reciprocity. Journal of Business Ethics, 145(2), 309–324. https://doi.org/10.1007/s10551-015-2903-y

Jafarov, S. (2023). Synergetic and innovative approaches to education. Revista de Investigaciones Universidad del Quindío, 35(1), 415–430. https://doi.org/10.33975/riuq.vol35n1.1191

Jafarov, S., Imrani, Z., & Aliyev, Y. (2023). Main directions of sustainable development in education. Journal of Law and Sustainable Development, 11(7), Article e1071. https://doi.org/10.55908/sdgs.v11i7.1071

Jafarov, S., Babashova, S., Dadashov, T., & Garibov, S. (2024). The influence of intonation on the interpretation of parenthetical clauses. Pakistan Journal of Life and Social Sciences, 22(2). https://doi.org/10.57239/pjlss-2024-22.2.00810

Markard, J. (2018). The next phase of the energy transition and its implications for research and policy. Nature Energy, 3(8), 628–633. https://doi.org/10.1038/s41560-018-0171-7

Mukhtarov, S., Aliyev, F., Aliyev, J., & Ajayi, R. (2023). Renewable energy consumption and carbon emissions: Evidence from an oil-rich economy. Sustainability, 15(1), Article 134. https://doi.org/10.3390/su15010134

Rennings, K. (2000). Redefining innovation: Eco-innovation research and the contribution from ecological economics. Ecological Economics, 32(2), 319–332. https://doi.org/10.1016/S0921-8009(99)00112-3

Ristanović, V., Primorac, D., & Dorić, B. (2024). The importance of green investments in developed economies: MCDM models for achieving adequate green investments. Sustainability, 16(15), Article 6341. https://doi.org/10.3390/su16156341

Saidi, K., & Omri, A. (2020). The impact of renewable energy on carbon emissions and economic growth in 15 major renewable energy-consuming countries. Environmental Research, 186, Article 109567. https://doi.org/10.1016/j.envres.2020.109567

Song, M., Fisher, R., & Kwoh, Y. (2019). Technological challenges of green innovation and sustainable resource management with large scale data. Technological Forecasting and Social Change, 144, 361–368. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2018.07.055

Sovacool, B.K. (2016). How long will it take? Conceptualizing the temporal dynamics of energy transitions. Energy Research & Social Science, 13, 202–215. https://doi.org/10.1016/j.erss.2015.12.020

Tan, R., & Zhou, Z. (2025). Research on the impact of green investment on low-carbon economic development: Based on the test of spatial spillover effect. Sustainability, 17(5), Article 2185. https://doi.org/10.3390/su17052185

Tao, Z. (2026). Green investment: Examining the influencing factors and mechanisms on the investment willingness of China retail investors towards green bonds. Risks, 14(2), Article 36. https://doi.org/10.3390/risks14020036

Wang, K.H., Zhao, Y.X., Jiang, C.F., & Li, Z.Z. (2022). Does green finance inspire sustainable development? Evidence from a global perspective. Economic Analysis and Policy, 75, 412–426. https://doi.org/10.1016/j.eap.2022.06.002

Zeynalova, Z.Z. (2019). Service functions of tax regulation for the purposes of state development in the globalized environment. Journal of Advanced Research in Law and Economics, 10(7), 2190–2206. https://doi.org/10.14505/jarle.v10.7(45).34

Zhang, D., Mohsin, M., Rasheed, A. K., Chang, Y., & Taghizadeh-Hesary, F. (2021). Public spending and green economic growth in BRI region: Mediating role of green finance. Energy Policy, 153, Article 112256. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2021.112256