Tədqiqatda Azərbaycanın iqtisadi artımı, sosial rifahı və ətraf mühitin mühafizəsini özündə birləşdirən yaşıl iqtisadiyyata keçid istiqamətində irəliləyişi qiymətləndirilir. Ümumi daxili məhsul (ÜDM) kimi ənənəvi göstəricilər ekoloji və sosial aspektləri əks etdirmədiyindən daha əhatəli qiymətləndirmə üçün kompozit Yaşıl İqtisadiyyat İndeksi hazırlanmışdır. Dünya Bankından əldə edilmiş 1990–2023-cü illərə aid milli məlumatlardan istifadə edilməklə indeks 21 iqtisadi, sosial və ekoloji göstərici əsasında formalaşdirilmişdir. Göstəricilər min–maks metodu ilə normallaşdırılmış və ayrı-ayrı istiqamətlər üzrə subindekslərdə birləşdirilmiş, daha sonra onların orta qiyməti hesablanaraq ümumi indeks əldə edilmişdir. Nəticələr tədqiqat dövründə Azərbaycanın yaşıl iqtisadiyyat göstəricilərində ümumi artım meylinin müşahidə olunduğunu göstərir. İrəliləyiş əsasən gəlir səviyyəsinin yüksəlməsi, elektrik enerjisinə, təhsilə və səhiyyə xidmətlərinə çıxış imkanlarının yaxşılaşması da daxil olmaqla iqtisadi və sosial sahələrdəki müsbət dəyişikliklərlə şərtlənir. Ekoloji göstəricilər uzunmüddətli dövrdə yaxşılaşsa da, dəyişkən olaraq qalır və ümumi irəliləyişə daha az sabit töhfə verir. Əldə edilən nəticələr ekoloji siyasətin gücləndirilməsi, bərpa olunan enerji mənbələrinə investisiyaların genişləndirilməsi və resurslardan istifadə səmərəliliyinin artırılması zərurətini vurğulayır. İndeks yaşıl iqtisadiyyatın inkişaf göstəricilərinin monitorinqi və dayanıqlı siyasətin formalaşdırılmasının dəstəklənməsi üçün praktiki vasitə təqdim edir.

Açar sözlər: yaşıl iqtisadiyyat, dayanıqlı inkişaf, yaşıl iqtisadiyyat indeksi, Azərbaycan, ekoloji nəticəlilik

ƏDƏBİYYAT

Bass, S. (2013). Scoping a green economy: A brief guide to dialogues and diagnostics for developing countries. International Institute for Environment and Development.

Başoğlu, A., & Akyazı, H. (2015). Çevresel sorunların makroekonomik analizinde çevreye uyarlanmış IS-LM modeli. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 37(2), 129–152.

Bowen, A. (2012). Green growth: What does it mean? Environmental Scientist, 7–11.

Bozloğan, R. (2005). Sürdürülebilir gelişme sürecinin tarihsel arka planı. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, (50), 1011–1028.

Brundtland, G. H. (1987). Our common future: Report of the World Commission on Environment and Development. Oxford University Press.

Diniz, E.M., & Bermann, C. (2012). Green economy and sustainability. Estudos Avançados, 26(74), 323–329.

Diyar, S., Akparova, A., Toktabayev, A., & Tyutunnikova, M. (2014). Green economy innovation base development of Kazakhstan. Procedia—Social and Behavioral Sciences, 140, 695–699.

Erden Özsoy, C., & Tosunoğlu, B.T. (2017). GSYH’nin ötesi: Ekonomik gelişmenin ölçümünde alternatif metrikler. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(1), 285–301.

European Environment Agency. (2013). Towards a green economy in Europe: EU environmental policy targets and objectives 2010–2050.

Global Green Growth Institute. (2012). Green growth planning: GGGI country programs.

Gurbanov, E., & Huseynova, H. (2026). Role of halophytes in regulating ecosystem stability in saline coastal systems: Insights from the Caspian coast of Azerbaijan. Acta Botanica Caucasica, 5(1), 6–12. https://doi.org/10.30546/abc.2026.1095

International Union for Conservation of Nature and Natural Resources. (1980). World conservation strategy: Living resource conservation for sustainable development.

Jafarov, S., Babashova, S., Dadashov, T., & Garibov, S. (2024). The influence of intonation on the interpretation of parenthetical clauses. Pakistan Journal of Life and Social Sciences, 22(2). https://doi.org/10.57239/pjlss-2024-22.2.00810

Jafarov, S., & Nadirsoy, F. (2024). The essential role of STEM in shaping future workforce leaders. Pakistan Journal of Life and Social Sciences, 22(1), 6272–6281. https://doi.org/10.57239/PJLSS-2024-22.1.00463

Jones, B. (2011). Driving a green economy through public finance and fiscal policy reform. Journal of International Commerce, Economics and Policy, 2(2), 325–349.

Kararach, G., Nhamo, G., Mubila, M., Nhamo, S., Nhamechena, C., & Babu, S. (2018). Reflections on the green growth index for developing countries: A focus of selected African countries. Development Policy Review, 36, 432–454.

Kasztelan, A. (2017). Green growth, green economy and sustainable development: Terminological and relational discourse. Prague Economic Papers, 26(4), 487–499.

Meadows, D.H., Meadows, D.L., Randers, J., & Behrens, W.W., III. (1972). The limits to growth: A report for the Club of Rome’s project on the predicament of mankind. Universe Books.

Nahman, A., Mahumani, B.K., & Lange, W.J. (2016). Beyond GDP: Towards a green economy index. Development Southern Africa, 33(2), 215–233.

Organisation for Economic Co-operation and Development. (2002). Aggregated environmental indices: Review of aggregation methodologies in use.

Organisation for Economic Co-operation and Development. (2011). Towards green growth: A summary for policy makers.

Schlor, H., Venghaus, S., & Hake, J.F. (2017). Green economy innovation index (GEII)—A normative innovation approach for Germany & its FEW nexus. Energy Procedia, 142, 2310–2316.

Soussan, J. G. (1992). Sustainable development. In A. M. Mannion & S. R. Bowlby (Eds.), Environmental issues in the 1990s (pp. 21–35). John Wiley & Sons.

Teixeira, J.R., Pinheiro, D.S., & Vilasboas, A.E.S. (2015). Socioeconomic and environmental performance: A composite index & comparative application to the USA & China. Cadmus, 2(5), 146–164.

United Nations Economic Commission for Africa. (2011). A green economy in the context of sustainable development and poverty eradication: What are the implications for Africa? United Nations Environment Programme.

United Nations & Asian Development Bank. (2012). Green growth, resources and resilience: Environmental sustainability in Asia and the Pacific. United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacific.

Velame, I.S., & Teixeira, J.R. (2017). Green economy and sustainable development: The Latin America scenario. Eruditio, 2(3), 28–38.

Vilasboas, A.E., & Teixeira, J.R. (2017). Green economy index: What really matters? [Conference presentation]. XIV International Colloquium, World Academy of Art & Science, Brazil.

World Bank. (2012). Inclusive green growth: The pathway to sustainable development.

Yalçın, A.Z. (2016). Sürdürülebilir kalkınma için yeşil ekonomi düşüncesi ve mali politikalar. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(1), 749–775.