Tədqiqatda rəqəmsal transformasiyanın Rusiyada kiçik biznesin səmərəliliyinə təsiri araşdırılır və uyğunlaşdırılmış Balanslaşdırılmış Göstəricilər Sisteminə (Balanced Scorecard – BSC) əsaslanan qiymətləndirmə metodologiyası təklif olunur. Təhlildə elektron ticarət, süni intellekt, rəqəmsal platformalar, bulud texnologiyaları və avtomatlaşdırma da daxil olmaqla əsas rəqəmsal tendensiyalar, eləcə də regional rəqəmsal bərabərsizlik, idxal texnologiyalarından asılılıq, kibertəhlükəsizlik riskləri və ixtisaslı kadr çatışmazlığı kimi başlıca məhdudiyyətlər nəzərdən keçirilir. Təklif olunan metodologiya rəqəmsal texnologiyaların tətbiqi xərclərini də nəzərə almaqla biznes fəaliyyətinin səmərəliliyinin beş istiqamətini – iqtisadi, əməliyyat, marketinq, innovasiya və sosial səmərəliliyi birləşdirir. Kiçik pərakəndə ticarət müəssisəsi üzrə aparılmış praktiki hesablama modelin tətbiq oluna biləcəyini nümayiş etdirir və ümumi səmərəliliyə ən böyük töhfənin iqtisadi və marketinq göstəriciləri tərəfindən verildiyini, rəqəmsallaşmaya çəkilən yüksək xərclərin isə yekun nəticəni azalda biləcəyini göstərir. Tədqiqatın nəticələri xərclərin optimallaşdırılmasının, proseslərin avtomatlaşdırılmasının, rəqəmsal marketinqin və innovativ texnologiyaların rəqəmsal iqtisadiyyat şəraitində kiçik biznesin səmərəliliyini və rəqabət qabiliyyətini artıra biləcəyini göstərir.

Açar sözlər: rəqəmsal iqtisadiyyat, kiçik biznes, səmərəlilik, qiymətləndirmə, meyillər, inkişaf, problemlər, infrastruktur

ƏDƏBİYYAT

Abashkin, V.L., Abdrakhmanova, G.I., Vishnevsky, K.O., Gokhberg, L.M., et al. (2024). Digital economy indicators: 2024: Statistical digest. ISSEK HSE. https://doi.org/10.17323/978-5-7598-3008-5

Bagdykov, K.T., Shevchenko, D.A., & Muromets, N.E. (2023). Project management tools in digital business transformation. Informatization in the Digital Economy, 4(4), 325–338. https://doi.org/10.18334/ide.4.4.119685

Data Insight. (2024). Internet trade in Russia 2024. https://datainsight.ru/eCommerce_2023

Dzobelova, V., Bakunin, S., Lukinov, V., & Erofeeva, V. (2023). The main trends in the labour market development in the context of the economy digitalization. Reliability: Theory & Applications, 18(S5[75]), 336–341. https://doi.org/10.24412/1932-2321-2023-575-336-341

Dzobelova, V.B., Grabovy, K.P., & Belinskaya, D.B. (2023). Environmental problems and entrepreneurship in the region. BIO Web of Conferences, 63, Article 04001. https://doi.org/10.1051/bioconf/20236304001

Dzobelova, V., Tinikashvili, T., Yablochnikova, I., Nurdavliatova, E., & Gugkaeva, S. (2024). International practice of tax risk management. Reliability: Theory & Applications, 19(S6[81]), 993–997. https://doi.org/10.24412/1932-2321-2024-681-993-997

Dzobelova, V., Yablochnikov, S., Makhiboroda, M., Manukhina, L., & Vedyashova, A. (2023). International models of risk management: FERMA, COSO and ISO. Reliability: Theory & Applications, 18(S5[75]), 172–177. https://doi.org/10.24412/1932-2321-2023-575-172-177

Dzobelova, V., Yablochnikov, S., & Semenova, L. (2019). Practical application analysis of information and communication technologies in the socio-economic sphere. In Proceedings of the 11th International Scientific and Theoretical Conference “Communicative Strategies of Information Society”. Association for Computing Machinery. https://doi.org/10.1145/3373722.3373779

Frey, C.B., & Osborne, M.A. (2013). The future of employment: How susceptible are jobs to computerisation? University of Oxford. https://sep4u.gr/wp-content/uploads/The_Future_of_Employment_ox_2013.pdf

Goi, V., Ahieieva, I., Mamonov, K., Pavliuk, S., & Dligach, A. (2023). The impact of digital technologies on the companies’ strategic management. Economic Affairs, 68(2), 1291–1299.

Gurbanov, E., & Huseynova, H. (2026). Role of halophytes in regulating ecosystem stability in saline coastal systems: Insights from the Caspian coast of Azerbaijan. Acta Botanica Caucasica, 5(1), 6–12. https://doi.org/10.30546/abc.2026.1095

Gurbanov, E., & Rzayeva, A. (2025). Potential of Juniperus communis L. in degraded areas of forest ecosystems of Azerbaijan. Acta Botanica Caucasica, 4(3), 4–9. https://doi.org/10.30546/abc.2025.001

Jafarov, S. (2024). Education Policy of 3rd Generation Universities. Revista De Gestão Social E Ambiental, 18(6), e05690. https://doi.org/10.24857/rgsa.v18n6-007

Jafarov, S., & Nadirsoy, F. (2024). The essential role of STEM in shaping future workforce leaders. Pakistan Journal of Life and Social Sciences, 22(1), 6272–6281. https://doi.org/10.57239/PJLSS-2024-22.1.00463

Kuptsov, M.I., Yablochnikov, S.L., Yablochnikova, I.O., Dzobelova, V.B., & Mineev, V.I. (2020). Modeling internet business optimization processes. In 2020 International Conference on Engineering Management of Communication and Technology (EMCTECH) (pp. 1–5). IEEE. https://doi.org/10.1109/EMCTECH49634.2020.9261507

Mammadov, C. (2026). Analyses on the chestnut (Castanea sativa Mill.) plant distributed in the Sheki-Zaqatala region. Acta Botanica Caucasica, 5(2), 92–98. https://doi.org/10.30546/abc.2026.30943

Ministry of Digital Development, Communications and Mass Media of the Russian Federation. (n.d.). Personnel for the digital economy. https://digital.gov.ru/ru/activity/directions/866

Ministry of Digital Development, Communications and Mass Media of the Russian Federation. (n.d.). Statistics on access to broadband internet. Government of Russia. http://government.ru/department/387/events

Myzrova, K.A., Panko, Yu.V., Ovchinnikova, S.V., & Bryukhachev, V.A. (2024). Digital transformation of small business: Opportunities, prospects and obstacles. Creative Economy, 18(12), 3251–3268. https://doi.org/10.18334/ce.18.12.122173

Pashkin, S.A. (2024). Development of digital platforms in Russia. International Research Journal, (1[139]). https://doi.org/10.23670/IRJ.2024.139.47

RAEC. (n.d.). RAEC: The Runet economy grew by 40% in 2023. https://raec.ru/live/raec-news/14444

Schwab, K. (2016). The fourth industrial revolution. World Economic Forum.

Smart Ranking. (n.d.). AI is penetrating industry. https://smartranking.ru/ru/analytics/ai/ii-pronikaet-v-promyshlennost

Smart Ranking. (n.d.). Russian AI solutions are exported. https://smartranking.ru/ru/analytics/ai/rossijskie-ii-resheniya-otpravlyayut-na-eksport

Smart Ranking. (n.d.). The Russian AI market will exceed 300 billion rubles by the end of 2024. https://smartranking.ru/ru/analytics/ai/rossijskij-ii-rynok-po-itogam-2024-goda-prevysit-300-mlrd-rublej

Stepanov, M.M. (2022). The mechanism of digital transformation of small business subjects. Research Result. Business and Service Technologies, 8(3), 88–97. https://doi.org/10.18413/2408-9346-2022-8-3-0-8

Tapscott, D. (1996). The digital economy: Promise and peril in the age of networked intelligence. McGraw-Hill.