№ 2, 2019

Neft tutumlu kollektorlarin мəсамəli strukturunun fraktalliği və qranulometrik tərkibinin stoxastik paylanmasi xarakteri

Qurbanov V.Ş.¹, Həsənov A.B.², Abbasova G.G.²

1 – Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Neft və Qaz İnstitutu AZ1000, Azərbaycan, Bakı ş., F.Amirov küç., 9

2 – Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti AZ1010, Azərbaycan, Bakı ş., Azadlıq prosp., 20

Xülasə. Məlum olduğu kimi, əsas neftli laylar məsaməli boşluğa malik strukturlaşdırılmış matrisli terrigen çökmə süxurlarında təsadüf edir. Öz növbəsində, tipik quruluşlu matris, xaotik sistemlərə bənzəyən müxtəlif ölçülü mineral dənələrdən ibarətdir. Təqdim olunmuş məqalədə Azərbaycanın tanınmış neft yataqlarından birinin quyularından alınmış kern nümünələrinin qranulometrik analizi nəticələrinin ətraflı analitik icmalı təsvir edilmişdir. Tədqiqatlar bölgə üçün ən tipik məhsuldar horizontların, pelitli, alevritli, incə – və ortadənəli qum fraksiyalarını əhatə etmişdir. Dərinliyə görə fraksiyaların tərkibinin dəyişkənliyinin nəticələri dairəvi diaqramlar və çöküntülərin fraksiya tərkibindən və mexaniki sıxılmasından asılı olaraq məsaməliyin dəyişikliklərinin qrafiklər şəklində təqdim olunur. Dənələrin ölçülərinin paylanması və süxurların çeşidlənməsini əks etdirən fraksiyalar və parametrlər arasındakı cüt korrelya-siya əmsalının hesablanması müstəqil olduqlarını və heç bir funksiya ilə əlaqəli olmadığını göstərdi.
Eyni zamanda fərdi fraksiyaların təsiri və ən əsası dənələrarası məsaməliyin pay nisbətinin qeyri-bərabər olduğu müəyyən edildimişdir. Multimodal paylanma modelləşdirmə prosesi ətraflı şəkildə göstərdi ki, bu məsələdə fraktal anlayışların istifadəsi daha səmərəlidir. Bu baxımdan, neft tutumlu kollektorların xüsusiyyətlərini qiymətləndirmək üçün, alternativ olaraq, fraktal göstəricisi və neft doyumluğu arasındakı asılılıq funksiyası hesablanmışdır.

Açar sözlər: interqranular məsaməlik, terrigen kollektorlar, dənələrin qablaşdırılması, fraktallıq göstəricisi, dənələrin ölçüsünün təhlili, dominant fraksiyalar

 

ƏDƏBİYYAT

Bjorlykke K. Clay mineral diagenesis in sedimentary basins; a key to the prediction of rock properties. Examples from the North Sea Basin. Clay Minerals, V. 33, No.1, 1998, pp. 15-34.

Hasanov A.B., Mamedova D.N., Abbasov E.Y. Geological and geophysical study of the PT section of the South Caspian depression (some issues of the predictive assessment of the sedimentary complex). Lambert Academic Publishing. Mоsсow, 2017, 109 p. (in Russian).

Holcomb D., Rudnicki J.W., Issen K.A., Sternlof K. Compaction localization in the Earth and laboratory: State of the research and research directions. Acta geotechnica, 2007, V. 1, No. 2, pp.1-15.

Issen K.A., Challa V. Influence of the intermediate principal stress on the strain localization mode in porous sandstone. J. Geophysical Research, V. 113, 2008, B02103, DOI:10.1029/2005JB004008.

Lade P.V. Overview of constitutive models for soils. In: Soil Constitutive Models: Evaluation, Selection, and Calibration (ed. by J.A. Yamamuro, V.N. Kalaikin). ASCE Geotech. Spec. Publ., V. 128, 2005, pp. 1-34.

Levchuk M.A., Bukreeva G.F. On the sorting of terrigenous sediments and values averaging the particle size distribution. Geocyclicity. IGiG. Novosibirsk, 1976, 215 p. (in Russian).

Marcussen O., Thyberg B.I., Peltonen C., Jahren J., Bjorlykke K., Faleide J.I. Physical properties of Cenozoic mudstones from the northern North Sea: Impact of clay mineralogy on compaction trends. AAPG Bulletin, V. 93, 2009, рp. 127-150.

Mollema O.N., Antonellini M.A. Compaction bands: A structural analog for antimode I cracks in aeolian sandstone. Tectonophysics, V. 267, 1996, рp. 209-228.

Mondol N.H., Bjorlykke K., Jahren J., Hoeg K. Experimental mechanical compaction of clay mineral aggregates – changes in physical properties of mudstones during burial. Marine and Petroleum Geology, V. 24, No. 5, 2007, pp. 289-311.

Muir Wood D. Soil behaviour and critical state soil mechanics. Cambridge: Cambridge University Press. 1991, 488 p.

Romanovsky S.I. Application of information theory to solve some problems of lithology. Mathematical methods in geology. Leningrad, VSEGEI, 1968, pp. 75-92 (in Russian).

Zapivalov N.P., Smirnov G.I., Kharitonov V.I. Fractals and nanostructures in oil and gas geology and geophysics. Geo. Novosibirsk, 2009, 130 p. (in Russian).

 

Məqaləni yüklə

DOI:10.33677/ggianas20190200032

JURNAL ARXİVİ

Crossref Member Badge Crossref logo