№ 2, 2019

Kiş çayinin Damarçin qolu hövzəsinin ekoloji vəziyyəti və sel təhlükəsi

Q.M.Ağabalayev, Y.R.Rəhimov

AMEA Şəki Regional Elmi Mərkəzi AZ5500, Şəki, Azərbaycan, Abdullayev küç., 24: qafqaz.agabalayev@mail.ru, yusif59@mail.ru

Xülasə. Məqalə Kiş çayı və onun qollarında sel axınlarının formalaşmasının və ekoloji vəziyyətin əlaqəsinin öyrənilməsinə həsr edilmişdir. Monitorinqin nəticələrinə görə, Böyük Qafqazın cənub yamacında sel təhlükələrinin intensivləşməsinin yüksəlməsi, yalnız düzənliyin səthinin yuyulmasının deyil, həm də bu çay hövzəsi boyunca meşə örtüyünün azalmasının nəticəsidir. Kiş çayının sel axınlarının formalaşmasına təbii proseslərin və antropogen fəaliyyətin təsiri qiymətləndirilmişdir. Reqionda sel təhlükəsini azaltmaq məqsədilə fitomeliorativ qabaqlayıcı tədbirlərin aparılması təklif olunur. Eroziya proseslərinin daha fəal olduğu ortadağlıq ərazilərində akasiya, ağ şam, qovaq, zabaykalye küknarı kimi kök sisteminin yaxşı inkişafını formalaşdıran, torpağı möhkəmləndirən bitkilərin əkilməsi tövsiyə edilir.

Açar sözlər: ekologiya, Damarçın, Kiş çayı, sel ocaqları, antropogen təsir

ƏDƏBİYYAT

Ahmedov A. Kish River basin variation change. Science and Life, 2007 (in Russian).

Alizade Z.M. Mudflow processes in the Kish River Basin and measures to combat them. Sheki Regional Scientific Center of Azerbaijan National Academy of Sciences. Nurlan. Baku, 2010, pp. 19-42 (in Russian).

Alizade Z.M., Mustafabeyli H.L. Natural disasters in the Sheki-Zakatala region and the environmental problems of the region’s development. Scientific practical conference, June 9-10. Sheki, 2005, pp. 18 (in Russian).

Ayyubov A.J., Guluzade B.A., Nabiyev H.L., Mammadov H.J. Floods of Kish and Shin river basins. Elm. Baku, 1998, pp. 9 (in Russian).

Budagov B.A. Azerbaijan National Academy of Sciences, Institute of Geography named after H.Aliyev, Sheki Regional Scientific Center, Regional Geographical Problems of the Republic of Azerbaijan, Sheki-Zagatala Economic District. Nafta-Press. Baku, 2003, pp. 99-100 (in Russian).

 

Məqaləni yüklə

DOI:10.33677/ggianas20190200036

JURNAL ARXİVİ

Crossref Member Badge Crossref logo